ทำไมปากถึงไว ในโลกของความสัมพันธ์
เคยสงสัยไหม เวลาโดนเพื่อนร่วมงานไหว้วาน สมองมันสั่ง ให้ตอบตกลง ทั้งที่จริงๆ ไม่อยากทำ พอวางสายหรือแยกตัวออกมา ความรู้สึกผิด ก็ลอยขึ้นมาจุกที่หน้าอก นี่ไม่ใช่เรื่องธรรมดา แต่นักจิตวิทยาเรียกมันว่า "การตอบสนองแบบประจบประแจง" (Fawning) ซึ่งมันฝังรากอยู่ใน ระบบประสาท ของเรา อย่างน่าเหลือเชื่อ
การตอบสนองที่โลกเพิ่งรู้จัก เมื่อสู้ไม่ได้หนีไม่พ้น
ในวิชาชีววิทยาบอกเราว่า เมื่อมนุษย์เจอภัยคุกคาม เราจะมี อ่านต่อ 3 ทางเลือก คือ สู้ (Fight), หนี (Flight), หรือหยุดนิ่ง (Freeze) แต่ความจริงยังมีอีกทางหนึ่ง นั่นคือการ ประจบประแจง (Fawn) ที่บัญญัติโดย พีท วอล์กเกอร์
อาการฟอว์นนิงประกอบด้วย:- ยอมเหนื่อยเพื่อคนอื่น ทั้งที่ไม่ได้ถูกขอ
- ไม่มีพื้นที่ส่วนตัว เพื่อรักษาบรรยากาศให้สงบ
- พยักหน้าเห็นด้วยกับทุกคน เพราะกลัวโดนเกลียด
- อ่านสีหน้าคนอื่นเก่ง ตลอดเวลา
รากเหง้าจากวัยเด็ก ในบ้านที่ตึงเครียด
พฤติกรรมนี้ไม่ได้ติดตัวมาแต่เกิด แต่มันคือบทเรียนจากวัยเด็ก ลองนึกภาพเด็กที่โตมา ในบ้านที่บรรยากาศมาคุ เด็กคนนั้นจะเรียนรู้อย่างรวดเร็วว่าทางที่ รอดพ้นความวุ่นวาย คือการ "อย่าสร้างปัญหา" ต้องไม่ทำให้ใครกังวล จนสุดท้าย ความต้องการส่วนตัวถูกมองข้าม และเมื่อเวลาผ่านไป นิสัยนี้ก็ติดตัวมาจนโต
ชีววิทยาของความใจอ่อน ที่ทำให้เราปฏิเสธคนไม่เป็น
หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ชี้ให้เห็นว่า กลไกนี้เกี่ยวพันกับฮอร์โมน ที่ชื่อว่า ออกซิโทซิน (Oxytocin) หรือฮอร์โมนแห่งความผูกพัน เมื่อเราเครียด ร่างกายจะผลักดันให้เราเข้าหาคนอื่น แทนที่จะปฏิเสธ นี่คือวิธีรักษาตัวรอดแบบละมุน แต่ผลข้างเคียงคือเราจะ ไม่กล้าปกป้องสิทธิ์ของตัวเอง
บทสรุปและทางออก เพื่อชีวิตที่สมดุล
การตระหนักถึงอาการฟอว์นนิง คือก้าวแรกของการเปลี่ยนแปลง เราต้องอนุญาตให้ตัวเองเห็นต่าง การเป็นคนดีไม่ได้หมายความว่า เราต้องลบตัวตนทิ้ง ลองเริ่มจากเรื่องเล็กๆ แล้วคุณจะพบว่า มิตรภาพที่ยั่งยืน มาจากการเคารพซึ่งกันและกัน อย่างแท้จริง